Ra đời năm 1944, “Lịch sử đạo Thiên Chúa ở Việt Nam thế kỷ XVI- XVIII” của Hồng Lam là một công trình quan trọng ghi lại quá trình truyền giáo và phát triển Công giáo (đạo Thiên Chúa) ở Việt Nam trong ba thế kỷ XVI-XVIII. Cuốn sách đã đóng góp lớn vào việc giải đáp nhiều câu hỏi về lịch sử Công giáo, sử dụng tư liệu quý giá từ các giáo sĩ phương Tây về Việt Nam, các đô thị lớn như Kẻ Chợ, Phố Hiến, Huế... Đặc biệt, công trình được thẩm định bởi Linh mục L. Cadière và cụ Nguyễn Văn Tổ, khẳng định thêm độ tin cậy và giá trị lịch sử của sách. Mặc dù có một số chi tiết cần xem xét lại theo thời gian, tác phẩm vẫn giữ vững vai trò nền tảng trong nghiên cứu lịch sử Công giáo Việt Nam.